icon-share icon-external icon-chevron icon-arrow icon-list icon-location icon-navigate Sluiten facebook twitter linkedin whatsapp instagram youtube search cloud fog sun light snow rain Locationv2 save icon-chevron-left icon-chevron-right Chat icon-walking-time
Klassieke muziek

Nederlandse hofopera’s in het Franse Theater Den Haag 1751-1793

Bewaren
Op zondag 13 mei 2018 organiseren 401NederlandseOperas en het Nederlands Muziek Instituut (NMI) een concert in Diligentia rondom recent herontdekte Nederlandse opera's aan het Haagse Franse Theater 1751-1793. Het betreft werken van hofcomponisten van stadhouders Willem IV en Willem V. De solisten zijn mezzosopraan Barbara Kozelj, sopraan Elise Caluwaerts, tenor Marcel Reijans, baritonlegende Marco Bakker, violist Rémy Baudet, hoboïst Martin Stadler, celliste Saskia van der Wel en klavecinist/dirigent Albert-Jan Roelofs. Het jong talent ensemble van de Muziekschool Den Haag verzorgt onder leiding van artistiek leider Peter le Feber in de maand voor het concert al diverse locatieoptredens met eigentijdse arrangementen. Uiteraard krijgt dit ensemble ook een plaats in het concertprogramma.

Het concert vindt plaats in de context van het handboek over 401NederlandseOperas waaraan muziekfilosoof René Seghers sinds 2010 werkt. Hij kreeg speciaal toestemming van de Koninklijke Verzamelingen om de unieke 18e eeuwse Nederlandse operapartituren uit hun collectie uit te voeren en vast te leggen. Seghers: ‘Er was in de 18e eeuw een bloeiende muzikale hofcultuur rondom stadhouders Willem IV en Willem V. Zij hadden een hofkapel waarvoor Duitse en Italiaanse meesters werden aangetrokken, zoals Zingoni, Colizzi (muziekleraar van prinses Louise en de latere koning Willem I) en Meissner. Samen met de hoge adel van die dagen (de Bentincks, de Van Wassenaers) financierden de stadhouders het Franse Theater aan de Casuariestraat. Vanaf de productie van de intrigerende vrijmetselaarsopera Les nôces de Vénus in 1751 ontstond daar een opmerkelijke nationale operatraditie op Franse leest.’

Unieke teruggevonden Nederlandse operapartituren uit de 18e eeuw
Marco Bakker: ‘Ik vind dit een uniek en waardevol project dat het publiek zal verrassen. Het maakte mij nieuwsgierig en ik ben onverminderd geinteresseerd om niet altijd de voor de hand liggende muzikale wegen te bewandelen.’

Bijna alle bekende titels uit de periode 1751-1793 zijn verloren geraakt maar jarenlang onderzoek in het Nederlands Muziek Instituut, de Koninklijke Verzamelingen en buitenlandse archieven leverde vier compleet en negen fragmentarisch bewaarde opera’s van Just, Zingoni, Colizzi, baron Van Swieten, Meissner en een door Seghers aan Jan Jacob van Wassenaer-Obdam toegeschreven werk op. Deze werpen een uniek licht op de vaderlandse operacultuur en het Franse Theater Den Haag 1751-1793.

Klinkend opera erfgoed vastgelegd
Seghers: ‘Toen ik in 2010 ontdekte dat hier meer dan 400 opera’s zijn gecomponeerd sinds 1646 dacht ik dat daar toch tenminste één mooie aria tussen moest zitten. Mijn onderzoek leverde een schatkamer van fascinerende partituren en ongelofelijk avontuurlijke verhalen op.’

De hoogtepunten uit de teruggevonden partituren die tijdens het concert worden uitgevoerd brengen dit unieke muzikale erfgoed opnieuw tot leven. Het concert wordt op audio en video opgenomen en gepubliceerd op cd en als download. Seghers: ‘Omdat er van vrijwel geen enkele vooroorlogse Nederlandse opera opnamen bestaan ontsluiten wij concert voor concert het integrale Nederlandse operaverleden. Inmiddels hebben we meer dan 60 hoogtepunten en een handvol integrale werken vastgelegd en gepubliceerd. Als het handboek 401NederlandsOperas over enkele jaren klaar is kun je dankzij onze concertregistraties van al die opera’s tenminste een aria of een duet horen. Dit Haagse Hofopera-concert wordt het begin van een klinkend tweede leven voor de Nederlandse operakunst in de 18e eeuw.’

Unieke vaderlandse vrijmetselaarsopera’s
De 18e eeuw was ook in Nederland de eeuw van de vrijmetselarij. Den Haag herbergde de oudste gedocumenteerde gemengde vrijmetselaarsloge ter wereld, de Loge de Juste. Daar werd in 1751 de spraakmakende opera 'Les nôces de Vénus ou les filets de Vulcain' opgevoerd, waarin Vénus op 21e eeuwse wijze voor de rechten van de vrouw opkomt: haar man Vulcain moet haar affaire met Mars accepteren. Voor meer info zie de extra Informatie onderaan dit persbericht.

Barbara Kozelj, Elise Caluwaerts, Marcel Reijans en baritonlegende Marco Bakker!
De uitvoering van dit historische concert is in handen van Sloveens/Haagse mezzosopraan Barbara Kozelj, de Vlaamse sopraan Elise Caluwaerts, tenor Marcel Reijans en baritonlegende Marco Bakker. De muzikale leiding is in handen van klavecinist Albert-Jan Roelofs, die tevens de arrangementen/reconstructies realiseerde. Onder de instrumentale solisten zijn persoonlijkheden als violist Rémy Baudet (Concertmeester Orkest v/d 18e-eeuw), Martin Stadler (1e hoboïst Nederlandse Bachvereniging) en Saskia van der Wel (cello). Het jonge talent ensemble van de Muziekschool Den Haag verzorgt onder leiding van artistiek leider Peter le Feber diverse locatieoptredens met eigentijdse arrangementen. Uiteraard krijgt dit ensemble ook een plaats in het concertprogramma. In een verrassingsoptreden in Diligentia zullen zij special guest Marco Bakker ook begeleiden in een revolutionair arrangement.

Muziek met context
Zoals gebruikelijk in de 401Concerts serie worden de teruggevonden fragmenten met korte toelichtingen over werk en componist in de context van tijd en plaats van handeling geplaatst: het Haagse Franse Theater en de muzikale hofcultuur rondom Willem IV en Anna van Hannover, Willem V en de Bentincks en Van Wassenaers.

Previews op het concert van zondag 13 mei 2018:
– Zaterdag 14 April 2018 • Dag van de Haagse Geschiedenis, Den Haag
– Zondagen 15, 22 & 29 April • Willemsvaart boottocht door Den Haag met concerten op diverse aanlegplaatsen.
– Zondag 6 Mei • De Nieuwe KHL Amsterdam

Helaas is dit evenement verlopen

Bekijk alle aankomende evenementen in Den Haag in het agenda overzicht