icon-share icon-external icon-chevron icon-arrow icon-list icon-location icon-navigate Sluiten facebook twitter linkedin whatsapp instagram youtube search cloud fog sun light snow rain Locationv2 save icon-chevron-left icon-chevron-right Chat
Tentoonstellingen

Rob van Koningsbruggen - Schilderijen 2003-2019

Bewaren
Rob van Koningsbruggen
08 nov-23 feb
Wijk
Internationale zone
Tentoonstelling
Museum
Bezoek website

Sinds de jaren zeventig van de vorige eeuw krijgt Rob van Koningsbruggen (Den Haag, 1948) elk decennium een grote museale tentoonstelling. De laatste, een groot oeuvre-overzicht, vond plaats in Kunstmuseum Den Haag in 2002. Dit najaar maakt het museum in samenwerking met de kunstenaar een tentoonstelling die de jaren 2003-2019 beslaat. Veel schilderijen zijn voor het eerst te zien.

“Vandaag de dag neemt Rob van Koningsbruggen een eenzame positie in binnen de Nederlandse kunstwereld, met schilderijen die in kleur en vorm op eigenzinnige hoogte staan”, aldus directeur Benno Tempel. De kunstenaar stelt in zijn werk nadrukkelijk geen moreel of maatschappelijk thema aan de orde maar zoekt het in de formele aspecten: de werking van verf in kleur en compositie. Tempel: “Van Koningsbruggen is nooit op zoek naar een ‘lekker schilderij’. Hij zoekt naar het schurende. Zijn abstracte doeken hebben een ongekende intensiteit en turbulentie. Als geen andere Nederlandse kunstenaar excelleert hij in kleur.”

Van Koningsbruggen werkt doorgaans aan meerdere werken tegelijk: “Ik maak een schilderij en dan zie ik een vorm ontstaan. Dan gooi ik die vorm op een nieuw doek en ga ik daaraan verder. Dan laat ik het andere schilderij een halfjaar rusten. Soms heb ik tien schilderijen onder handen. Het zijn patiënten, hè, je moet ze beter maken. Dan heb ik opeens een kleur op mijn penseel zitten en kijk ik naar het andere schilderij en denk van, hé. Zo speel ik de schilderijen tegen elkaar uit.”

Eigenzinnig, tegendraads
In 1965 begint Rob van Koningsbruggen met het schilderen van stillevens, onder andere met aanwijzingen van een oom die kunstschilder is. Vanaf dat moment gaat hij ook het Kunstmuseum Den Haag bezoeken. Tussen 1965 en 1972 bezoekt hij het museum naar eigen zeggen twee keer per maand, daarnaast bestudeert hij in Het Mauritshuis de landschappen van Jan van Goyen. Want: ‘Museum is noodzaak, academie is luxe’, aldus de kunstenaar. Dat blijkt ook wel uit zijn academieperiode. Hij studeerde aan de Koninklijke Academie voor Beeldende Kunsten vanaf 1968, maar werd al na enkele maanden verwijderd onder andere vanwege zijn lange haar. Op de Vrije Academie in Den Haag (1969-70) vindt hij wel zijn weg en begint er tegendraadse tekeningen te maken, waarbij hij allerlei obstakels verzint tijdens het werken. Zo legt hij zijn elleboog op tafel en trekt vervolgens met potlood in zijn hand een halve cirkel, zonder zijn elleboog van de tafel te halen. Ook de breisels uit 1970 van kledingstukken of scheve lapjes waarin de nodige steken zijn gevallen, geven blijk van een eigenzinnige houding. Uiteindelijk gaat hij naar Ateliers ‘63, toen nog in Haarlem. Over die tijd zou hij later, niet zonder branie zeggen: ‘De docenten hebben veel van me geleerd.’

In de jaren '70 krijgt Van Koningsbruggen bekendheid met zijn geschoven schilderijen. Hij maakte deze door verf op het doek te zetten en daar een tweede doek overheen te schuiven. In zijn recente werk grijpt hij deels terug op deze werken.

In 1975 neemt hij deel aan de tentoonstelling ‘Fundamentele schilderkunst‘ in het Stedelijk Museum in Amsterdam en presenteert zich als een kunstenaar die een van te voren uitgedachte handeling uitvoert met de serieuze precisie die zo kenmerkend is voor de conceptuele kunst uit die jaren, waarbij de handeling als een spel met spelregels wordt uitgevoerd. Voor Van Koningsbruggen betekent dit een eerste presentatie van zijn werk in een internationale context. Een confrontatie die in latere jaren aanleiding zou geven tot zijn uitgesproken houding ten opzichte van de kunstwereld.

Hij maakt in die tijd ook schilderijen door een verfkwast leeg te strijken. Hoewel het op formele gronden wellicht aansluit bij de fundamentele schilderkunst van die jaren waarin de schilderkunst benadert wordt als een onderzoek naar de werking van verf op het doek, zonder dwingende compositie en met opzet niet illusionistisch, is het werk van Van Koningsbruggen toch veel meer complex. Met kleur bouwt hij vorm en hij weet daarmee een enorme dynamiek teweeg te brengen.

Gedurende zijn loopbaan grijpt hij steeds terug op motieven als de kegel, bol en kleurcirkel. En hoewel ze zonder symbolische betekenis zijn of verwijzing naar de werkelijkheid, zijn ze soms wel ontstaan uit natuurlijke, bestaande voorbeelden. Zo is de recenter ontstane niervorm afgeleid van een blad, en lijken de waaierachtige niervormen op een vaas met bloemen.

De nieuwste schuifschilderijen hebben een takkenmotief, als zonnestralen door gebladerte. De vergelijking met Mondriaan dringt zich hier op; meerdere van diens abstracte composities zijn gebaseerd op bomen, gevels of landschappen. Ook hierin komt de ’landschappelijk schilder’ Rob van Koningsbruggen om de hoek kijken.

Toch geeft Van Koningsbruggens werk zich niet makkelijk prijs. Het vraagt iets van de kijker. Wie zich erin vastbijt, zal ervaren dat de schilderijen nieuwe sensaties opleveren, inzichten. Telkens weer is het zien van een schilderij van Van Koningsbruggen een ervaring, eerst ben je uit het veld geslagen en vervolgens kruipt het onder de huid en krijg je het niet meer uit je hoofd.

Tekeningen 1968-2002
Tegelijkertijd toont het Kunstmuseum Den Haag een selectie tekeningen uit het oeuvre van Rob van Koningsbruggen uit de periode 1968-2002.

Kunstmuseum Den Haag
Kunstmuseum Den Haag gaat vanaf 12 oktober (met de opening van de tentoonstelling Monet – Tuinen van verbeelding) verder onder de naam Kunstmuseum Den Haag. Een naam die duidelijk maakt waar het museum voor staat, namelijk hét museum voor moderne, hedendaagse en toegepaste kunst in Den Haag.

Data en tijden

vr 8 nov 2019 - zo 23 feb 2020
Maandag Gesloten
Dinsdag
10:00 - 17:00
Woensdag
10:00 - 17:00
Donderdag
10:00 - 17:00
Vrijdag
10:00 - 17:00
Zaterdag
10:00 - 17:00
Zondag
10:00 - 17:00
€ 0 - € 16,00
Volwassenen € 16,00
Pashouders € 14,00
Kinderen € 0