icon-share icon-external icon-chevron icon-arrow icon-list icon-location icon-navigate Sluiten facebook twitter linkedin whatsapp instagram youtube search cloud fog sun light snow rain Locationv2 save icon-chevron-left icon-chevron-right Chat icon-walking-time
Bevrijding Den Haag

De bevrijders van onze stad: de Prinses Irene Brigade

Bewaren

Wie kwamen er met de Canadezen op 8 mei 1945 aan in de stad? De Prinses Irene Brigade! Bij dit in Engeland opgerichte regiment hadden zich veel Nederlandse Engelandvaarders gevoegd, waaronder Rudi Hemmes.

In de meidagen van 1940, toen de Duitse bezetter ons land binnen viel, vluchtten veel Nederlandse militairen naar Engeland. In totaal kwamen zo’n 1200 manschappen afkomstig van nagenoeg alle militaire afdelingen daar aan. Ook sloten gewone Nederlandse burgers ‘Engelandvaarders’ zich aan bij het overzeese leger. Zo had Nederland over zee een kleine Nederlandse strijdmacht. Pas op 11 januari 1941 werd de brigade officieel opgericht en kreeg in augustus in dat jaar de naam: “Koninklijke Nederlandsche Brigade Prinses Irene”. Het werd gestationeerd in Wolverhampton. Na de oprichting sloten meer mannen zich aan. Op het hoogtepunt telde het leger 3500 man en stond onder het bevel van de 21e Britse legergroep.

Frontlinie

Via Normandië, België en uiteindelijk oost-Nederland maakte de brigade koers naar Den Haag. Op D-day 6 juni 1944 ging de brigade als een van de eerste troepen na de kwartiermakers Graye-sur-Mer, bij Arromanches aan land. Het leger vocht mee bij hevige gevechten in de frontlinie in België. Om te zorgen dat de Nederlandse krachten ook de eer kregen om bevrijders van ons land te zijn en dus als een van de eersten de grens over zouden steken, werden zij in september 1944 gepromoveerd tot de 2e Britse legergroep. In deze septembermaand hielpen ze mee Brabant en Zeeland te bevrijden en had de brigade een rol in Operation Market Garden (Arnhem).

Prinses Irene Brigade Intocht 1945
Prinses Irene Brigade Intocht 1945, Foto: F.W.H. Biegstraaten, Collectie Haags Gemeente Archief

Intocht

Pas op 8 mei 1945, vier dagen na de Duitse capitulatie in Hotel de Wereld in Wageningen, kwam de brigade om 19.00 uur in Den Haag aan. Met toestemming van het First Canadian Corps mochten ze als eerste de stad in trekken waar ze door de Hagenaren enthousiast onthaald en toegejuicht werden. Verzetsblad Trouw schreef: Na drie dagen wachten zijn onze bevrijders gekomen. En welk een verrassing. De Canadeezen, die wij verwachtten, bleken onze eigen Hollandsche jongens te zijn van de „Brigade Irene". Welk een blij weerzien na jaren van schei­ding. Is het wonder, dat de Haagsche bevolking een onbeschrijfelijk enthousiasme ten toon spreidde.”

De militairen gingen na de oorlog aan de slag als paleiswachten in de stad, pakten NSB’ers op en hielpen bij bij de uitdeling van voedsel aan de uitgehongerde bevolking. Ze werden gelegerd in de Frederik-, Alexander- en Julianakazernes. Op 14 december 1945 werd de Prinses Irene Brigade bij Koninklijk Besluit ontbonden. De leden van de brigade hadden daarna een grote rol om de Koninklijke Landmacht, zoals we die nu kennen, vorm te geven.

Aflevering van Andere Tijden over de Prinses Irene Brigade.

Herdenking Prinses Irene Brigade

Normaal gesproken vindt jaarlijks op 8 mei een ceremoniële herdenking plaats op de Haagse bevrijdingsdag. Dit gebeurt rondom de Grote Kerk waar ook een plaquette bevestigd is. In 2020 kan dit, anders dan gepland, niet plaats vinden.

Dit artikel is geschreven in samenwerking met experts van Haags Gemeente Archief.