De Monchy 1945

De eerste Haagse burgemeester na de oorlog

Bookmark

Wie was die man die op 6 mei 1945 een speech gaf om de Hagenaars de Bevrijdingsproclamatie voor te lezen? Dat was burgemeester De Monchy. Hij werd ontslagen door Duitsers, gevangen genomen in een kamp en keerde daarna terug.

Salomon J.R. De Monchy was ook al voor de oorlog burgemeester van de Hofstad en daarvoor in Arnhem. Hij werd in 1934 benoemd en huwde onder meer Juliana en Bernhard als ambtenaar van de burgerlijke stand. Tijdens zijn burgemeesterschap was De Monchy geen lid van een politieke partij. Met de aanvang van de oorlog werd De Monchy ontslagen. Hij riep namelijk op tot trouw en solidariteit aan de Nederlandse koningin en zei dat de bombardementen op Nederlandse steden slechts dreigementen waren. Dit werd hem dus niet in dank afgenomen. Ook hielp hij niet mee om op Anjerdag , 29 juni 1940 – de verjaardag van prins Bernhard, om het plaatsen van bloemen door de Haagse bevolking en andere demonstraties op die dag te verhinderen. Dat was de belangrijkste voor zijn ontslag. In oktober van 1940 werd De Monchy gearresteerd en in het kamp Buchenwald gevangen genomen. Na een maand mocht hij dit vanwege gezondheidsredenen weer verlaten. Ook hielp hij niet mee om op Anjerdag , 29 juni 1940 – de verjaardag van prins Bernhard, om het plaatsen van bloemen door de Haagse bevolking en andere demonstraties op die dag te verhinderen. Dat was de belangrijkste voor zijn ontslag

Bevrijdingsproclamatie 1945
Toegestroomd publiek luistert naar de Bevrijdingsproclamatie. Anefo (Poll, Willem van de), Collectie Haags Gemeente Archief

Tijdens de oorlogsjaren schreef hij twee boeken; memoires over zijn burgemeesterstijd in Arnhem en een handboek over Provincierecht. Met de aantocht van de bevrijders kwam De Monchy weer terug. ’s Ochtends op 6 mei, dit was op een zondag, werd in de Haagse kerk het bericht voorgelezen dat de burgemeester ‘s middags vanaf het bordes voor het Haagse stadhuis aan de Dagelijkse Groenmarkt zou spreken. Daar hield  hij die middag om 12.00 uur een toespraak. Op die dag waren er wel nog Duitsers in de stad. Vooral rondom het Binnenhof en het Plein werd nog gepatrouilleerd. Tot 1947 bleef De Monchy burgemeester, daarna ging hij met pensioen maar werd wel lid van de Provinciale Staten in Zuid-Holland. Hij is in 1961 overleden in Den Haag,

Dit artikel is geschreven in samenwerking met experts van Haags Gemeente Archief.