icon-share icon-external icon-chevron icon-arrow icon-list icon-location icon-navigate Sluiten facebook twitter linkedin whatsapp instagram youtube search cloud fog sun light snow rain Locationv2 save icon-chevron-left icon-chevron-right Chat icon-walking-time
Levenslicht - 75 jaar vrijheid - Marco de Swart

Impact Holocaust op Den Haag

Bewaren

Achtergrond en cijfers over holocaust in Den Haag

Op 27 januari worden wereldwijd de slachtoffers van de Holocaust herdacht. Tussen 1933 en 1945 zijn naar schatting 6 miljoen Joden, honderdduizenden Sinti en Roma, homoseksuelen, gehandicapten, Jehova's Getuigen en andere vervolgden omgebracht door de nazi’s. Van alle concentratie- en vernietigingskampen werden in Auschwitz de meeste mensen vermoord. Auschwitz is daardoor uitgegroeid tot universeel symbool voor de massavernietiging van onschuldige burgers. Wat gebeurde er precies in Den Haag.

Verboden voor Jodenbord, 75 jaar Vrijheid Den Haag
Collectie Haags Gemeentearchief

De Joodse bevolking

Den haag telde voor de Tweede Wereldoorlog ongeveer 17.000 Joodse inwoners. In minder dan een jaar zijn bijna 11.000 Joodse Hagenaars gedeporteerd, slechts 500 van hen keerden levend terug.

Voorafgaand aan de deportaties werd door de bezetter een Joodsche Raad op gericht, die in Den Haag zitting nam in de Hartogstraat achter het Noordeinde. De Joodse raad ging erg grondig te werk, ze bereiden voor wat er voorbereid kon worden. Zo brachten ze alle adresgegevens van de Joden in Den Haag in kaart en maakten ze instructies voor de mee te nemen bagage. Op 18 augustus 1942 vond het eerste transport vanuit Den Haag plaats, Joodse mensen moesten hiervoor zelf hun eigen treinkaartje naar kamp Westerbork betalen. De bezetters hadden een hogere opkomst verwacht bij de eerste oproep, van de 4000 mensen kwamen er maar 1200 opdagen. Vanaf dit moment vonden in Den Haag Razzia´s plaats, Joodse mensen werden door de politie uit huis gehaald om s´nachts naar vernietigingskampen afgevoerd te worden.

 

Sinti en Roma-monument

De Sinti en Roma

Op dinsdag 16 mei 1944, zijn alle 112 Haagse Sinti en Roma per trein naar het Doorvoerkamp Westerbork gevoerd. Daar werden ze gevoegd bij 143 andere Sinti en Roma, die elders in het land waren opgepakt. Deze groep, 245 personen in totaal, werd drie dagen later, op 19 mei 1944, vanuit Westerbork naar Auschwitz gedeporteerd en daar vergast of tewerkgesteld. Na de bevrijding keerden er van de 245 gedeporteerde Roma en Sinti slechts 30 terug. 

In 1990 is een monument ter herinnering aan de 112 weggevoerde Sinti en Roma gemaakt bij de ingang van het hofje waar zij tijdens de oorlog woonden. In 2006 is dit monument gerestaureerd en verplaatst. Het staat nu in de Vondelstraat, schuin tegenover de voormalige ingang van het hofje.

Madurodam entree incl beeld George Maduro

Haagse verzetsheld George Maduro, 

George Maduro is reserveofficier en oogst veel bewondering als hij in mei 1940 voorkomt dat de Duitse bezetters villa Leeuwenberg in Rijswijk innemen. Nadat zij zich overgeven, komt hij als krijgsgevangene in het Oranjehotel terecht. Een halfjaar later komt hij weer vrij.

In 1942 moet Maduro zich melden bij de Duitsers. Hij duikt onder bij familie van een studievriend en sluit zich aan bij het verzet. Hij helpt geallieerden naar Spanje en Portugal te vluchten. In 1943 vertrekt hij zelf ook naar Spanje om zich in Londen aan te kunnen melden bij de Nederlandse strijdkrachten. Hij wordt verraden. Op de Belgisch-Franse grens wordt hij aangehouden. In 1944 wordt hij naar het Concentratiekamp Dachau overgeplaatst, waar hij in 1945 overlijdt aan vlektyfus.

De herdenking

Op zondag 26 januari, vanaf 18.30 uur staan wij in Den Haag stil bij de slachtoffers van de Holocaust. In Studio B van de Centrale Bibliotheek Den Haag wordt een herdenkingsbijeenkomst gehouden met sprekers uit zowel de Joodse als de Roma- en Sintigemeenschap; 

Klik hier voor meer informatie over de herdenking
Levenslicht 75 jaar Vrijheid Den Haag, Marco De Swart