George Maduro - Haags gemeentearchief

"Vrijheid; niet alleen voor jezelf, maar ook voor de ander" - Ode aan George Maduro door Büsra Celik

Bookmark

Op 8 februari 2020 is het 75 jaar geleden dat George Maduro stierf in voormalig concentratiekamp Dachau. Büsra Celik is burgemeester van Madurodam en Haagse Vrijheidsambassadeur. Ze bezocht met haar college de plek waar Maduro het laatste deel van zijn leven doorbracht. Lees haar verslag.

George Maduro

"Door te verbinden wordt de wereld ook een stukje mooier." Iets waar George Maduro ook in geloofde, aangezien hij het verzet in ging, maar ik zelf ook. In november 2019 kreeg ik, burgemeester van Madurodam, samen met de andere collegeleden de kans om het voormalige concentratiekamp in Dachau te bezoeken. Madurodam is namelijk een levende herinnering aan deze oorlogsheld uit de Tweede Wereldoorlog en heeft een College van B&W, dat geheel bestaat uit jongeren. We waren daar om George te herdenken en beter te begrijpen wat hij en alle anderen die zich in hebben gezet voor de vrijheid hebben meegemaakt in dit kamp. Iets wat ik zeker niet ga vergeten zijn deze woorden van onze gids: ‘Niet alleen hun bagage met al de spullen werden van de gevangenen afgenomen, maar ook hun identiteit, hun naam veranderde in een nietszeggend nummer. Ze werden niet meer gezien als mensen, maar materialen.’

Meer over George Maduro op NOS.nl
Bezoek Dachau - Busra Celik
Het oorlogsmonument in het voormalig concentratiekamp Dachau (Foto: Büsra Celik)

Held

‘לעולם לא עוד, plus jamais, never again, nie wieder, больше никогда…’ Dit zijn de woorden die staan op het oorlogsmonument in het voormalige concentratiekamp Dachau. (zie bovenstaande foto). Dachau, het concentratiekamp waar vele Joden gevangen hebben gezeten tijdens de Tweede Wereldoorlog. Niet alleen Joden maar ook politieke tegenstanders, criminelen, immigranten, Jehova’s getuigen, homoseksuelen en asocialen werden hier in hun vrijheid beperkt.

Ook George Maduro was een van de vele ongelukkigen. Het lukte George om de Duitsers succesvol te verslaan bij Huize Dorrepaal in de meidagen van 1940. Dankzij de moed die George vertoonde werd Den Haag niet door de Duitsers ingenomen. Ongelukkigerwijs werd Nederland alsnog een paar dagen later door de Duitsers bezet. Dit weerhield George er zich niet om zich nog steeds te verzetten, maar ook hij werd zoals vele anderen gevangengenomen in het concentratiekamp Dachau, een plaats vlakbij München. Net voor de bevrijding op 8 februari 1945 is hij daar helaas overleden.

Bezoek Dachau - Busra Celik
De poort van het voormalige concentratiekamp. Foto: Büsra Celik.

Kil en trots

Daar stonden we dan: tegenover ons het hek me de bekende woorden ‘Arbeit macht frei’ (zie foto boven). Hoewel dit niet de originele poort is, geeft het toch een kil gevoel. We liepen naar binnen en kwamen op de plek waar de roll call werd gehouden. Alle gevangenen moesten daar doodstil staan terwijl ze werden geteld, iets waarbij gevangen na al het zware werk soms aan ten onder gingen.

Na even rond te hebben gekeken werd er bij de barak van George Maduro een krans gelegd door Donna en Lukas, twee wethouders van Madurodam (zie foto hieronder). Op de krans stond ‘Laat de herinnering aan mij uw trots zijn’, een gezegde van Maduro. Trots waren we, en zijn we, zeker. Een prachtig gedicht werd voorgedragen, waarna een minuut stilte volgde. In die minuut stilte stond ik er helemaal alleen voor tegenover mijn gedachten. Ik kon maar niet begrijpen hoe wij, als mensheid, zoiets hebben laten gebeuren.

Bezoek Dachau - Busra Celik
De kranslegging voor George Maduro. Foto: Busra Celik

Besef en begrip

Toen we de poort uitliepen, besefte ik hoe niet vanzelfsprekend vrijheid is. Wij hadden de keus om elk moment het concentratiekamp weer te verlaten. Als het allemaal te veel werd, konden wij door de poort weer even naar buiten. Maar de mensen die 75 jaar geleden voor diezelfde poort stonden, hadden die keus niet. Door deze indrukwekkende en onvergetelijke reis zijn wij ons meer bewust geworden van de vrijheid waarin we leven en waar we hard aan moeten blijven werken om deze te behouden. 

Want als je zegt dat je een voorstander bent van een wereld vol vrede, is het goed om te begrijpen waarom anderen denken en handelen zoals ze doen. Als iets onbekend of anders voor ons is, dan vinden we dat meteen gek en onaangenaam. Kortom, we houden niet van ‘anders’. Maar we moeten leren accepteren dat niet iedereen de wereld ziet zoals wij het zien.

Respect

Haat komt namelijk niet door religie of cultuur. Haat komt voort uit angst. Diezelfde angst wordt gevormd door een gebrek aan kennis. Dus als wij een verschil willen maken, moeten we openstaan voor nieuwe dingen en er kennis over opdoen. Het doel hierbij is niet om het met elkaar eens te zijn. Het is juist prachtig om verschillende standpunten, visies en een blik te hebben. Wat wel altijd op nummer 1 blijft staan is respect want zonder respect voor elkaar groeien we nog verder uit elkaar en dat is het tegengestelde van wat we met zijn allen moeten willen. Behandel mensen zoals je zelf behandeld zou willen worden, dat is mijn motto in het leven. Mijn hoop voor de toekomst is ook: dat iedereen ongeacht zijn of haar identiteit er mag zijn.

Want echte vrijheid is niet alleen vrijheid voor jezelf, maar ook vrijheid voor de ander.
Dankjewel George.
En alle anderen.
Voor jullie moed en daadkracht.
Voor jullie grote harten.
En voor het tonen van onvermoeibare inzet voor onze vrijheid.

George Maduro - Madurodam
Nationale kinderherdenking in Madurodam (Foto: Madurodam)

Over Madurodam

Na de oorlog wilden de ouders van George zijn herinnering voor eeuwig in leven houden. Daarom besloten ze het startkapitaal van Madurodam te schenken. Zo werd Madurodam, vernoemd naar oorlogsheld George Maduro, het vrolijkste oorlogsmonument ooit. Via miniaturen, indoorattracties en doe-dingen vertelt Madurodam vandaag de dag nog de waargebeurde verhalen over vrijheidsdrang, pioniersgeest en daadkracht. Het themapark verbindt het verleden en heden, én investeert in de toekomst. Op 4 mei vindt hier jaarlijks de Nationale Kinderherdenking plaats en in september 2020 volgt een theaterstuk over George Maduro in Zuiderstrandtheater door Kwekers in de kunst.

Meer informatie over de Nationale Kinderherdenking