Vanaf januari 2027 krijgen vergeten gevangenen een stem in Rijksmuseum de Gevangenpoort. De vernieuwde tentoonstelling brengt bijzondere verhalen over vervolging, rechtspraak en het gevangenisleven tot leven.
Wie belandde vroeger achter de tralies en waarom? In het nieuwe jaar opent Rijksmuseum de Gevangenpoort een vernieuwde vaste tentoonstelling in het historische Cellengebouw. Bezoekers maken kennis met persoonlijke verhalen van gevangenen die werden vervolgd vanwege hun geloof, seksuele gerichtheid, maatschappelijke positie of politieke overtuiging.
De eeuwenoude gevangeniscellen vormen het decor voor een bijzondere reis door de geschiedenis. De tentoonstelling laat zien hoe ideeën over misdaad en straf door de eeuwen heen zijn veranderd. Gedrag dat vroeger zwaar werd bestraft, zoals ketterij en hekserij is tegenwoordig niet meer strafbaar.
Vergeten verhalen komen tot leven
Een van de aangrijpende verhalen is dat van Kees Wassenaar, die in 1730 werd gearresteerd tijdens de vervolging van homoseksuele mannen. Na verhoren in de Gevangenpoort werd hij ter dood veroordeeld.
Ook vrouwen krijgen een prominentere plek in de tentoonstelling. Zo maken bezoekers kennis met Kaat Mossel, die twee jaar gevangen zat vanwege haar betrokkenheid bij politieke rellen. Daarnaast komt het verhaal aan bod van twee vrouwen die zich in 1591 vrijwillig lieten opsluiten om hun onschuld aan beschuldigingen van hekserij te bewijzen.
Geschiedenis beleven in historische gevangeniscellen
De vernieuwde tentoonstelling is gebaseerd op onderzoek van Rijksmuseum de Gevangenpoort en Universiteit Leiden naar duizenden historische rechtszaken. Met historische objecten, audiotours, videomapping en interactieve presentaties krijgen bezoekers een bijzonder kijkje in het leven achter de tralies.
Ook de collectie martel- en strafwerktuigen wordt opnieuw gepresenteerd. Een opvallende toevoeging zijn de tong en vinger van de gebroeders De Witt, afkomstig uit de collectie van het Haags Historisch Museum.
Opening in januari 2027
Voor de vernieuwing sluit Rijksmuseum de Gevangenpoort vanaf de kerstvakantie vier weken de deuren. De opening van het vernieuwde Cellengebouw staat gepland voor eind januari 2027. Vanaf dat moment kunnen bezoekers de onbekende verhalen van de Gevangenpoort zelf beleven.
