Slapen in Den Haag

Englandspiel

Hogeweg 4, 2585 JD Den Haag
Bookmark
Englandspiel monument
Bookmark
Englandspiel monument
Englandspiel monument
Englandspiel monument

Vier Engelandvaarders (Erik Hazelfhoff Roelfzema, Chris Krediet, Peter Tazalaar en Bob van der Stok) stonden aan de basis van ´Contact Holland´ dat begon als een poging om het contact tussen het Nederlandse verzet en ‘London’, te verbeteren. Dat contact was gedurende de eerste oorlogsjaren moeizaam, en het verzet in Nederland mistte gerichte instructies vanuit London om met hun verzetsactiviteiten gericht en effectief bij te dragen aan het ondermijnen van de Duitse bezettingsmacht.

Er werd een plan bedacht waarin vooral Englandvaarders in Engeland werden getraind om als geheim agent terug te keren naar Nederland, gewapend met instructies om contact te leggen met het verzet hier, en met morse-apparatuur om contact met Londen te kunnen onderhouden.

Het Englandspiel
Aanvankelijk ging dat goed, maar in het voorjaar van 1942 werd een aantal agenten opgepakt. Hierbij speelde de belangrijkste verrader die Nederland heeft gekend tijdens de Tweede Wereldoorlog, Anton van der Waals, een belangrijke rol. De agenten werden gevangen gezet en gedwongen om met Engeland te blijven communiceren 'het Englandspiel´, maar dan met boodschappen die door de Duitsers werden opgesteld. De Britten hadden niet door dat de agenten in gevangenschap seinden, of hadden dat wellicht wel door – maar lieten dat niet blijken, en bleven gewoon geheim agenten sturen. Die bij aankomst in Nederland meteen door de Duitsers gevangen werden genomen.

Aan het eind van de oorlog werden de meeste geheim agenten uit Nederland weggevoerd. 54 van hen hebben dit Englandspiel niet overleefd, de meesten van hen zijn in concentratiekamp Mauthausen vermoord.